8 vragenbak met Jean-Paul Desimpelaere

1. Wanneer en hoe kwam je voor het eerst in je leven in contact met China ?

Dat waren flarden op verschillende tijdstippen. Tijdens mijn collegejaren kreeg ik bloedige verhalen van kerkvervolging in China en martelaarmissionarissen als verplichte lectuur tijdens de "bezinningsdagen". Dat wekte mijn curiositeit voor de Chinese Revolutie, waar ze ons verder niets over leerden. "De juiste ideeën vallen niet uit de lucht, die komen uit de praktijk", schreef Mao ooit, en hup ik was vertrokken in lectuur. Midden jaren zeventig, via de Vereniging België-China, kwam ik dichter in contact met de Chinese cultuur en de oude geschiedenis. Een eerste reis was samen met een journalist van Le Soir, rond 1980, toen China afstapte van het "communesysteem" in de landbouw. We maakten er een reportage over.

2. Wie was de eerste Chinees in je leven?

Dat waren twee Chinese journalisten van het tijdschrift "Beijing Review", die ik twee weken in ons land rondleidde in 1978. Contacten met Belgische mediamensen, maar evengoed een bezoek aan de ondergrond van een nog actieve mijn in Limburg. Dat zal ik nooit vergeten, want de dag erna donderde de lift waarmee we afgedaald waren naar beneden en was er één Turk dood.

3. Waaruit bestaat je huidige China ervaring ?

Na 20 jaar als reisorganisator gewerkt te hebben ben ik nu op pensioen. Sinds 1989 was ik mij - in mijn zeer beperkte vrije tijd van toen - langzaam beginnen specialiseren in de kwestie Tibet, bijna onbewust. De bemoeizucht en het unilaterale denken van ons Westen zat me dwars en ik wou meer details kennen. Daar ben ik de laatste vijf jaar volop mee bezig. Alle aspecten: geschiedenis, cultuur, godsdienst, sociale evolutie, actualiteit, geostrategische belangen. Ondertussen ben ik zes maal op reportage geweest in gebieden waar Tibetanen wonen. Daaruit komen artikels, conferenties en een boek. Vorig jaar ben ik vereerd met "gastlid van het Chinese Centrum voor Tibetologie".

4. Wat maakt China zo verschillend van de rest van de wereld?

China was al zeer vroeg sedentair en agrarisch en had geen nood aan grote veroveringstochten om slaven mee te brengen. China was zeer vroeg een gecentraliseerde handelsnatie. Onder Karel de Grote bij ons was het economisch systeem nog grotendeels gebaseerd op werkslaven en de handel was miniem. In diezelfde periode bloeide de Tang dynastie in China met staatshandel - de fameuze Zijderoute - tot bijna aan de Middellandse Zee. En dan is er de continuïteit. Uiteraard met zwakke periodes, maar China bleef zijn observatie van de omgeving opstapelen gedurende tientallen eeuwen.

5. Waarin ligt het "anders zijn" van Chinezen ?

Een beetje veralgemenend, maar Chinezen hebben geen nood aan de scheiding tussen "lichaam" en "geest", voor ons zo dierbaar. Geen scheiding tussen "idee" en "zaak". Het logo van 'China Inkling' is daarbij verhelderend. Chinezen zien ideeën en gevoelens niet los van de materiële omgeving, van de te realiseren projecten. En vooral: het netwerk van invloeden is enorm belangrijk, dat besef zit er grondig in, zij beschouwen echt de relatie 'individu tegenover gemeenschap' als een natuurlijke strijd voor 'harmonie'.

6. Hoe heeft China je leven veranderd?

Mijn "ego" is een beetje kleiner geworden. Ik raad iedereen met een groot ego aan om in Chinese steden rond te wandelen. Je bent er niet 'nodig' als gulhartige helper in Afrika en je zit tussen miljoenen andere levens samengepropt in de bussen of de metro. Je bent een individueel en collectief fenomeen naast alle anderen.

7. Wat hebben Chinezen je bijgeleerd?

Mogelijks het leren denken in minder absolute waarden maar in praktische waarden. Vriendschap bijvoorbeeld. Wij schrijven dat met een hoofdletter en daar komt geen marketing noch project bij kijken. Voor ons zijn dat Pure Gevoelens, beiden met een hoofdletter. In China niet. Daar is vriendschap 'doodgewoon' zich samen een weg banen in de - economische, materiële, alledaagse - samenleving.

8.Hoe zie je de toekomst van China ?

China heeft zich niet verkocht aan de internationale schuldenzeepbel. Dat is goed voor hen (en dat zijn er al heel wat van de wereldbevolking). Zonder internationale inmengingen denk ik dat ze verder blijven groeien. Zij reageren op het half failliet van de grote economieën door meer te investeren in de eigen ontwikkeling en in de koopkracht van de bevolking. Daarnaast versterken zij de banden met alles wat het Zuiden is. Zij streven ook naar een zeer goede samenwerking met Europa. Ik denk dat het voor een groot deel van Europa zal afhangen of de wereld, met China erbij, tot een min of meer vreedzaam 'multipolair' ding zal evolueren.

We put China in your life!