De onwezenlijke realiteit van de Spelen

China beweegt zich op aarde met een andere stijl dan de rest van de wereld. Een mensenmassa die van jong tot oud overtuigd is van een eigen sterk zelf ontwikkelend potentieel. Is dit aangezwengeld gevaarlijk nationalisme of is het een doorgedreven teambuilding? We moeten toegeven dat het om een eigen onderscheiden wereld gaat.

Het is al meer dan een week geleden, maar de nog steeds nazinderende openingsceremonie liet zien dat de Chinezen iets in hun mars hebben. De ceremonie werd de dagen erna veelvuldig geanalyseerd op de nationale zender CCTV 1, de dvd is te koop en op de kleine schermen in de Beijing metro-stellen worden delen uit het programma vertoond.

Dergelijk mega gebeuren vereist een minutieus uitgedokterde onderlinge samenwerking. Typisch Chinees. In de Chinese hierarchische bedrijfsstructuur is er één leider, in dit geval de vroeger menig maal verguisde Chinese regisseur Zhang Yimou, die reeds enkele jaren geleden terug werd binnengehaald voor verschillende kleinere lokale shows in de provincie. Top down in deze structuur heeft iedere medewerker zijn eigen positie. Confucius a la lettre : als ieder in de maatschappij goed zijn eigen plaatsje kent en respecteert, is er harmonie, een geoliede machine.

Het China-model heeft ook helden nodig. Natuurlijke voorbeelden die het volk in de juiste richting duwen. Menig Chinees gouden medaillewinnaar wordt hartelijk geprezen. Maar de basketter Yao Ming, de boom van 2.29, spant de kroon, hij is razend populair. Als eerste Chinese basketter in de NBA, maakte hij jaren terug een American dream waar, door er te spelen voor de Houston Rockets.
Yao Ming droeg de Olympische vlam van de Verboden Stad het Tian'anmenplein op, een bijzonder betekenisvolle 100meter. Tijdens de opening mocht hij ook al de Chinese vlag dragen in de voorpost van de Chinese atletendelegatie.

Dan is er Li Ning, de legendarische turner met 6 medailles op de Spelen van Los Angeles. Op het eind van de openingsceremonie mocht hij de lucht in om als vliegende Chinees de vlam aan te steken. Li is de CEO van de sportartikelenfabrikant met dezelfde naam, Li Ning, gedegen concurrent van Nike en Adidas met nu ook de blik op het buitenland.

Wat met halve helden die een overstap maken en in het concurrerend kamp belanden? Lang Ping, vroegere volleybalspeelster in het gouden Chinese team in Los Angeles in 1984, is momenteel coach van de Amerikaanse meisjes die hier op de Spelen, China versloegen. Er werd in de krant New Beijing een poll gelanceerd met de vraag 'Kan je begrijpen dat Lang Ping zorgde voor de Amerikaanse overwinning op China?' Meer dan 100.000 lezers deden mee : 15,5% wilde zich niet uitspreken; 35,7 % kon geen begrip opbrengen voor Lang Ping's prestatie; 48,7 % begreep het dan weer wel.
Een ietwat vervelende situatie voor de Chinese harmoniemaatschappij. "Laten wij Lang Ping in onze armen sluiten zoals we dit ook bij Yao Ming doen", was de reactie van de redactie.

Wat met halve helden die hun favorietenrol niet kunnen waarmaken? Maandag 18 augustus stond China in haar continue ontwikkeling even stil. Liu Xiang, de gouden medaille van de 110m horden in Athene, leek geblesseerd en kon niet starten in de eerste reeks. Een ware ontgoocheling voor het duurste marketingproduct in China. Geen enkele Olympische spot wordt er vertoond of hij springt er in zijn bekende stijl de horden over.
Tijdens de persconferentie kon zijn trainer de dikke tranen niet bedwingen, de natie probeert begrip op te brengen. In de maanden voor de Spelen werd Liu Xiang danig afgeschermd. Wist men toen al dat het mis zou aflopen? Men verwijt nu Liu's directe omgeving door die informatiestop de druk op Liu bijzonder opgevoerd te hebben.

Liu Xiang heeft al aan het Chinese volk zijn excuses aangeboden, maar Yao Ming stak hem een hart onder de riem: "Je weg is nog lang genoeg, gewoon doorbijten!" De ene niet geslaagde held die door de andere in de armen wordt gesloten. Grote broer die zijn broertje weet te troosten, familie emo in Chinese stijl!

Wim Polet

We put China in your life!