Zij konden het spuwen niet laten

Met de massale media aandacht voor de Tibetaanse kwestie en de steeple chase van de Olympische vlam, werd er met nog geen woord gerept over de energie die China investeert om, ik citeer de Chinese pers, 'Olympia Beijing manieren bij te brengen'. China heet voor de Chinezen zhongguo, wat vertaald wordt als het Rijk van het Midden. De oorsprong van deze benaming gaat eeuwen terug toen de Chinezen er prat op gingen het middelpunt van de wereld, het enig stukje beschaafd land, te zijn. Met de Olympische Spelen in het verschiet vindt China echter nu plots een update van civilisering een dringende noodzaak.

Goede manieren
Iedereen is het erover eens dat de Spelen geen losstaand gebeuren zijn. Eén land wordt met haar inwoners, haar gewoontes voor de leeuwen gegooid. In Beijing zal het dit Olympisch jaar niet anders zijn. Buiten de tienduizenden officiëlen, atleten en trainers; de honderdduizenden toeschouwers en toeristen, zijn er nog een paar miljard mensen die voor de het scherm thuis zullen plaatsnemen. De Pekinezen zullen het geweten hebben, zij zullen zich hier netjes op voorbereiden, China wordt na het slot van de Spelen immers gedemoniseerd of verheerlijkt.

De rijker wordende Chinees is voor de toeristische industrie over heel de wereld een niet te versmaden doelgroep. Volgens Beijing echter, gedragen deze Chinese wereldreizigers zich niet steeds keurig en wordt China's imago hierdoor wel degelijk geschaad. "Dit moet stoppen. Liever een sympathiek, goedgemanierd China dan een China dat het grootst aantal olympische gouden medailles binnenrijft"", heet het.
De problematiek werd vorig jaar aan een Chinees expertenpanel voorgelegd die de volgende hekele punten blootlegde. Ten eerste stellen zij dat er de laatste jaren in China een ernstig normen- en waardenverlies optreedt. Ten tweede geeft men toe dat het Chinese volk de Olympische gedachte nog niet verstaat, enge nationalistische gevoelens zorgen wel degelijk voor gevaar. En tenslotte zijn er de wijd verspreide inbreuken op de intellectuele eigendomsrechten.
China is, alsnog volgens de Chinese experten, nog steeds een ontwikkelingsland waar 20% van de bevolking, 80% van de bestaande rijkdom bezit. Door even éénmalig de Olympische Spelen te runnen, worden deze specifieke problemen niet zomaar van de kaart geveegd. Maar men wil wel de gelegenheid van de Spelen aanwenden om een stap in de goede richting te zetten.

Het betere spuwwerk
Na het jaarlijkse 1 mei muziekfestival van vorig jaar in het Chaoyangpark, Beijing's Middelheim, dropen de tienduizend bezoekers in groepjes af. Wat er overbleef, was een papieren afvaltapijt.
De Chinese hoofdstad beseft maar al te goed dat in het wilde rond spuwen, het rood verkeerslicht negeren, afval laten rondslingeren en openbare bezittingen vernielen, in aanwezigheid van een leger Westerse journalisten gewoon not done zijn.
Dus plaats maken voor een korte termijnsaanpak. De niet Olympische sporttak van het spuwen, doet buitenlandse bezoekers om de haverklap perplex staan en zich verwonderd afvragen, waarom die Chinese keel zoveel fluimen opsluit. Verschillende campagnes werden sedert 1934 gelanceerd, maar een echt resultaat bleef uit. Slechts één keer, tijdens de SARS-epidemie van 2003, begon Wang met de pet erop te letten. Men was bang dat een fluim de gevreesde ziektekiemen zou verspeiden. SARS werd uiteindelijk overwonnen, maar het spuwen keerde terug.
China besliste vorig jaar tijdens muziekfestivals 100.000 plastic 'spuw afval zakjes' te verdelen en rond de meest bekende plaatsen in Beijing toeren nu 'goede manieren' teams rond.

China, mijn land
De burgervader van Beijing en voorzitter van het Organisatiecomité van de 29ste Olympiade, Wang Qishan, maakt zich zorgen over de partijdigheid van de Chinezen. Zullen zij bij het horen van andere volksliederen dan het Chinese, oprecht rechtstaan? Zullen de atleten die niet goud halen, toch nog van hen een deugddoend applaus krijgen?
De hardware van de Olympische Spelen zoals de Waterkubus en het Vogelnest zijn nu al een garantie voor succes. Maar het Chinese stadionpubliek, de software dus , dat kan alle kanten uit. "Zullen wij van de Olympische Spelen kunnen genieten?", vraagt Wang Qishan zich af.
De vorige Spelen werden door de Chinezen natuurlijk wel gevolgd, maar dat gebeurde vanuit hun luie zetel. In een stadion is het toch weer een heel ander gegeven. Op de Asiacup van 2004 speelden China en Japan de finale die door de Japanners werd gewonnen. Na afloop waren de Pekinezen zo ontgoocheld dat zij slogans tegen het stadsbestuur van Beijing en de Chinese regering scandeerden. Het gevolg van een eng nationalisme niet te rijmen met de "One World, One Dream " slogan van de Spelen.

Tenslotte is ons Chinees expertenpanel bang van de kopieerindustrie. Zij stellen voor dat men iets voor de Spelen nog een grote razzia zou houden tegen de inbreuken op de intellectuele eigendom. "Waarom zouden we niet kunnen eisen dat de Chinese reporters en de Olympische medewerkers in de verschillende stadia voor 8 augustus de software van hun computer laten checken, en als het om illegaal spul gaat, die nog snel veranderen in eerlijk origineel?"

Wim Polet

We put China in your life!